Wat is het verschil tussen permaweb en internet: een eerlijk overzicht
Je kent het internet. Het is de plek waar je nu dit leest, waar je je foto’s bewaart en waar je je moeder belt via FaceTime.
Het voelt als de lucht: overal en onmisbaar. Maar er broeit iets anders. Iets wat de ‘Permaweb’ wordt genoemd.
Klinkt als iets uit een sciencefictionfilm, maar het is dichterbij dan je denkt. Veel mensen gooien de termen door elkaar, alsof het hetzelfde is.
Maar dat is het niet. Het is het verschil tussen een tijdelijk post-itje dat in de wind waait en een inscriptie in een granieten blok.
In dit artikel scheiden we het kaf van het koren. Zonder ingewikkelde jargon, maar gewoon helder. Wat is het, en waarom zou het jou wat kunnen schelen?
Het internet dat we kennen: Snel, handig, maar tijdelijk
Laten we beginnen met de basis. Het internet zoals jij en ik het gebruiken, is een gigantisch netwerk van computers die met elkaar praten.
Stel je een spinnenweb voor, maar dan met data-kabels in plaats van draden. De technologie die dit mogelijk maakt, heet TCP/IP. Dat is simpelweg de taal die computers spreken om bestanden en berichtjes uit te wisselen.
Het begon in de jaren zestig met ARPANET, een project van het Amerikaanse leger dat bestand moest zijn tegen een aanval. Tegenwoordig is het een beest dat draait op centrale servers.
Als jij een video op YouTube uploadt, of een blogpost schrijft op een website, leg je die data op een server bij Google of een andere hostingpartij.
Die server bepaalt wat er gebeurt met jouw data. De harde cijfers: Het internet is enorm. Echt enorm. In 2023 waren er wereldwijd meer dan 5,3 miljard internetgebruikers. Dat is ongeveer 66% van de hele mensheid. We hangen erdoor: de gemiddelde persoon brengt ruim 6 uur per dag online door.
We zijn verslaafd aan de stroom van informatie. Maar hier zit het probleem: het internet is fragiel.
Websites verdwijnen (het fenomeen ‘link rot’), data kan gewist worden en een centrale server kan down gaan door een storing of een hack. Bovendien: als een bedrijf besluit dat jouw post niet mag, wissen ze hem. Jij bent de huurder, zij zijn de verhuurder. En de verhuurder heeft altijd gelijk.
De Permaweb: Het internet, maar dan voor eeuwig
De Permaweb is het antwoord op al die zwaktes. Het is niet een compleet nieuw internet, maar eerder een laag die bovenop het huidige internet wordt gebouwd.
Het idee is simpel maar krachtig: wat je erop zet, blijft voor altijd bestaan. Geen server die het begeeft, geen bedrijf dat het wist. Hoe werkt dat? Door blockchain-technologie. Je kent Bitcoin misschien als een munt, maar de technologie erachter (een enorm, verspreid netwerk van computers) kan ook bestanden opslaan.
In plaats van je foto op één server bij Amazon te zetten, wordt hij in stukjes geknipt en verspreid over duizenden computers over de hele wereld.
Dit noemen we ‘nodes’. Elke node heeft een stukje van de puzzel. Zelfs als de helft van de wereld offline gaat, blijft jouw data bestaan zolang er één node over is. Bovendien is het onveranderlijk.
Zodra iets op de Permaweb staat, kan het niet meer worden aangepast of verwijderd. Het is alsof je het in beton giet.
Een specifieke technologie die hier vaak bij wordt gebruikt, is IPFS (InterPlanetary File System). Dit is een protocol dat data opslaat op basis van wat het is (de inhoud), niet waar het staat. Dit zorgt ervoor dat de data niet verloren gaat, zelfs als de oorspronkelijke uploader stopt met bestaan.
Waarom zou je kiezen voor de Permaweb?
De Permaweb is dus een plek voor archieven, kunst en documenten die de tand des tijds moeten doorstaan.
De voordelen zijn duidelijk:
- Censuurbestendigheid: Niemand kan je content wissen. Geen overheid, geen CEO. Het staat er simpelweg.
- Geen uitval: Omdat het niet op één server draait, kan het niet ‘down’.
- Eigendom: Jij bezit je data echt, via cryptografische sleutels, in plaats van dat je het ‘leent’ van een techgigant.
Het grote verschil: Tijdelijkheid vs. Permanentie
Om het echt scherp te krijgen, kijken we naar de kern. Hieronder zie je in één oogopslag hoe de twee werelden botsen.
| Kenmerk | Het Internet (Web 2.0) | De Permaweb (Web 3.0) |
|---|---|---|
| Levensduur | Zolang de server betaald wordt | Permanent (vaak zolang de blockchain bestaat) |
| Beheer | Centraal (bedrijven als Google, Meta) | Gedecentraliseerd (geen eigenaar) |
| Verandering | Data kan gewist of aangepast worden | Data is onveranderlijk (immutable) |
| Kosten | Maandelijkse abonnementskosten | Eenmalige betaling (vaak in crypto) |
| Risico | Hacking, censuur, serverstoring | Verlies van je privésleutels |
Zoals je ziet, ruil je het gemak en de snelheid van een centraal systeem in voor veiligheid en zekerheid van een verspreid systeem. De Permaweb rust op een aantal schouders van reuzen. Naast IPFS en Filecoin (een marktplaats voor opslagruimte), zijn er specifieke blockchains die hierop zijn ingericht. Denk aan Arweave. Dit is een blockchain die specifiek is gebouwd voor dat permanente opslag, waarbij het fundamentele verschil met traditionele cloudopslag direct duidelijk wordt.
De technologie erachter: Het bouwwerk
Waar Bitcoin vooral draait om geld, draait Arweave om het bewaren van kennis. Je betaalt een eenmalige vergoeding (in hun eigen token), en in ruil daarvoor biedt het netwerk permanente dataopslag voor 200 jaar of langer.
Het is een digitaal mausoleum. Een ander concept is ‘Proof of History’, een technologie die gebruikt wordt door onder andere Solana.
Dit zorgt ervoor dat er een onveranderlijke tijdlijn ontstaat. Je kunt niet zeggen dat iets gebeurde op dinsdag als het op woensdag gebeurde. Dit voegt een laag van betrouwbaarheid toe die het gewone internet mist.
De toekomst: Gaat de Permaweb het internet vervangen?
De grote vraag: moeten we onze huidige manier van internetten inruilen voor deze nieuwe technologie?
Het antwoord is: nee, niet helemaal. De Permaweb is waarschijnlijk geen vervanging, maar een aanvulling.
Het huidige internet is perfect voor dingen die snel moeten gaan en niet eeuwig hoeven te bestaan. Een WhatsApp-gesprek, een tijdelijke story op Instagram of een snelle Google-zoekopdracht. Daar heb je geen permanente blockchain voor nodig. Waar de Permaweb gaat schitteren, is bij dingen die er écht toe doen. Denk aan:
- Historische archieven: Documenten die bewaard moeten blijven voor toekomstige generaties.
- Kunst en eigendom: NFT’s en digitale kunstwerken die je echt bezit.
- Whistleblowers: Informatie die openbaar moet komen, maar die de overheid of een bedrijf direct wil wissen.
De kosten zijn nu nog een drempel. Opslag op de Permaweb (via Filecoin of Arweave) is vaak duurder dan een goedkope webhosting van 2 euro per maand, zeker als je kijkt naar hoe de Arweave gateway data ontsluit.
Maar net als bij het internet in de jaren 90, zullen de prijzen dalen en de technologie beter worden. Het internet van nu is een plek van huurders. De Permaweb is een plek van eigenaren.
Het is een plek waar data niet verdwijnt, waar geschiedenis niet herschreven kan worden en waar de controle niet bij een handvol bedrijven ligt. Of het de toekomst wordt?
De technologie is er. De vraag is of we de moeite willen nemen om het te gebruiken.
Veelgestelde vragen
Wat is precies het verschil tussen het reguliere internet en de Permaweb?
Het huidige internet is gebouwd op servers die informatie tijdelijk opslaan en kunnen verwijderen.
Wat is blockchain-technologie en hoe speelt die een rol bij de Permaweb?
De Permaweb daarentegen, maakt gebruik van blockchain-technologie om data permanent op te slaan, verspreid over een groot netwerk van computers. Dit zorgt ervoor dat je data niet verloren gaat door serverstoringen of beslissingen van hostingproviders. Blockchain is een soort digitaal grootboek dat informatie op een veilige en transparante manier registreert.
Waarom is het huidige internet zo fragiel en gevoelig voor verlies van data?
In de context van de Permaweb betekent dit dat bestanden worden opgedeeld en over duizenden computers verspreid, waardoor ze niet door één enkel punt kunnen worden aangetast of verwijderd. Het is een manier om data onveranderlijk en permanent vast te leggen.
Hoe ziet de Permaweb eruit in de praktijk?
Het reguliere internet is afhankelijk van centrale servers en hostingproviders. Als een van deze servers uitvalt, verdwijnt de data die erop staat.
Bovendien kunnen bedrijven besluiten om content te verwijderen, waardoor gebruikers hun informatie verliezen. Dit maakt het internet kwetsbaar voor storingen en censuur. Stel je voor dat je een foto uploadt naar de Permaweb. In plaats van dat deze op één server van Amazon staat, wordt deze opgedeeld in kleine stukjes en opgeslagen op duizenden computers wereldwijd.
Wat zijn de voordelen van de Permaweb ten opzichte van het huidige internet?
Elke computer heeft een kopie van de foto, waardoor deze bestand is tegen verlies van data en censuur. De Permaweb biedt een veel robuustere en betrouwbaardere manier om data op te slaan.
Het is bestand tegen serverstoringen, hacking en censuur, en garandeert dat je data voor altijd beschikbaar blijft. Dit maakt het een aantrekkelijke optie voor het opslaan van belangrijke bestanden en creaties.