Hoe bibliotheken zeldzame digitale collecties permanent bewaren via Arweave

Lieke de Vries

Blockchain architectuur archivering specialist

Stel je even voor: een eeuwenoud manuscript, een zeldzame digitale kunstcollectie of een baanbrekend wetenschappelijk onderzoek.

Waar bewaar je dat veilig? Vroeger deed je dat in een kluis of een bunker. Tegenwoordig is het antwoord vaak ‘in de cloud’.

Maar is de cloud wel echt zo veilig als het klinkt? Wat als de server crasht, het bedrijf failliet gaat of de technologie simpelweg veroudert? Hier komt Arweave om de hoek kijken, een gamechanger voor bibliotheken die hun schatten voor eeuwig willen bewaren.

Waarom de traditionele archieven tekortschieten

De meeste grote bibliotheken en archieven draaien op systemen die we kennen van de bedrijfsleven: Microsoft Azure, Amazon Web Services (AWS) en Google Cloud.

Deze systemen zijn fantastisch voor dagelijks gebruik, maar voor een archief van 500 jaar zijn ze een risico. Je betaalt namelijk een abonnement. Zolang je betaalt, blijft je data bestaan.

Maar wat als over 50 jaar de financiering stopt? Of als het bestandsformaat van vandaag (bijvoorbeeld een specifiek JPEG-type) over tien jaar niet meer te openen is?

De kosten van eeuwigheid

Dit heet ‘bit rot’ en ‘digitale veroudering’. Het is een stille dief van onze geschiedenis.

Traditionele cloudopslag is een vorm van ‘rentenieren’. Je betaalt elke maand, elk jaar, voor altijd. Voor gigabytes aan data valt dat mee, maar als je praat over petabytes aan historische data, video-archieven en datasets, worden de kosten astronomisch. Arweave biedt hier een radicaal andere oplossing: een eenmalige betaling.

Ja, je leest het goed. Eén betaling en je data is voor altijd geregeld.

Wat is Arweave eigenlijk?

Arweave is een decentraal opslagnetwerk dat lijkt op Bitcoin, maar dan met een belangrijk verschil. Waar Bitcoin bedoeld is om financiële transacties vast te leggen, legt Arweave data vast. Het heet niet voor niets de ‘Blockweave’.

In plaats van blokken die alleen de transactiegeschiedenis bijhouden, slaat Arweave de data zelf op in de keten.

Het werkt via een netwerk van duizenden computers (miners) die allemaal een kopie van de data bewaren. Het netwerk gebruikt een slimme techniek die ‘Proof of Storage’ heet.

Miners moeten bewijzen dat ze de data daadwerkelijk bewaren voordat ze beloond worden. Dit maakt het systeem extreem moeilijk te censureren of te hacken. Als één computer het begeeft, staan er duizenden anderen klaar met de backup.

De 'One-and-done' betaling

Het meest revolutionaire aan Arweave is het verdienmodel. Je betaalt eenmalig een bedrag om data op te slaan.

Op het moment van schrijven kost het ongeveer $50 tot $60 om 1 Gigabyte data permanent op te slaan. Dat bedrag gaat naar de miners en de ontwikkeling van het netwerk. Het geld zorgt ervoor dat miners gemotiveerd blijven om de hardware in de lucht te houden, nog lang nadat jij de upload hebt voltooid.

Wat kunnen bibliotheken precies opslaan?

De vraag is niet zozeer wat niet kan, maar wat er allemaal op past.

Bibliotheken hebben een enorme variatie aan collecties. Arweave is geschikt voor alles wat bestaat uit bestanden. Denk aan:

• Historische kranten en manuscripten: Hoge-resolutie scans van delicate papieren documenten die langzaam vergaan.
• Digitale kunst en NFTs: Veel NFTs verwijzen nog steeds naar een server (IPFS), waardoor ze kwetsbaar zijn. Arweave slaat het bestand écht op, wat de kunst veiligstelt.
• Wetenschappelijke datasets: Data van onderzoeken die nodig zijn om theorieën te bewijzen of te herhalen.
• Audiovisueel materiaal: Oude bandopnames, radio-uitzendingen en films die gedigitaliseerd zijn.
• Software en code: Oude software die nodig is om historische data te lezen. Door de code op Arweave te zetten, zorg je dat de 'leesmachine' nooit verloren gaat.

De techniek erachter: Blockweave en SPoRA

Zonder te technisch te worden: Arweave is slimmer dan een standaard blockchain.

Een normale blockchain (zoals Bitcoin) groeit in een rechte lijn. Arweave groeit als een web.

Elke nieuwe transactie koppelt aan meerdere vorige transacties. Dit maakt het netwerk veel sneller en efficiënter voor het opslaan van grote bestanden. Zo kunnen kleine bedrijven contracten en facturen on-chain archiveren. De miners zijn de hoeksteen van het netwerk.

Ze draaien speciale software en krijgen betaald in AR (de cryptomunt van Arweave).

Als een miner een blok toevoegt en bewijst dat hij genoeg oude data bewaard (Proof of Access), krijgt hij een beloning. Dit stimuleert een gezonde economie waarin miners elkaar controleren en de data veilig houden.

De rol van de AR Token

Om toegang te krijgen tot deze permanente opslag, heb je de AR token nodig.

Dit is de brandstof voor het netwerk. Hoewel de prijs van AR net als elke cryptomunt fluctueert, is de waarde van de token direct gekoppeld aan de vraag naar opslag. Als er meer bibliotheken en bedrijven data willen opslaan, stijgt de vraag naar AR.

Voor een bibliotheek hoeft dit niet ingewikkeld te zijn. Tegenwoordig zijn er makkelijke portals, zoals ArDrive of Akord, die een simpele interface bovenop de technologie leggen.

Je logt in, uploadt je bestanden zoals je in Dropbox doet, en het regelt de rest.

Je hoeft zelf geen 'miner' te worden of technische kennis te hebben van blockchain.

De voordelen op een rij

Waarom zouden bibliotheken massaal overstappen?

• Permanente backup: Echt permanent. Geen abonnementen, geen angst voor dataverlies. De geschiedenis is veilig.
• Censuurbestendig: Omdat er geen centrale partij is (zoals een Google of Microsoft), kan niemand beslissen dat jouw collectie 'ongewenst' is en verwijderd moet worden.
• Transparantie: Iedereen kan op de blockchain zien dat het bestand bestaat en wanneer het is geüpload. Dit helpt bij het aantonen van authenticiteit.
• Betaalbaar op lange termijn: Een eenmalige investering van $50 per GB is peanuts vergeleken met decennia lang cloud-abonnementen betalen.

Uitdagingen waar rekening mee gehouden moet worden

Het klinkt als een utopie, maar er zijn wel degelijke overwegingen. 1.

De kosten vooraf: Hoewel $50 per GB voor eeuwig goed klinkt, kan het bedrag groot worden als je een heel archief van honderden terabytes wilt verplaatsen. Bibliotheken moeten dit budgetair plannen.

2. Toegankelijkheid: Data op Arweave is permanent, maar je moet wel weten hoe je eraan komt. De data is openbaar tenzij je het versleutelt. Bibliotheken moeten goede indexen bouwen (zoals websites of databases) die verwijzen naar de Arweave-locaties.

De data zelf is veilig, de 'vinder' moet je organiseren. 3. Bestandsformaten: Arweave slaat bestanden op zoals ze zijn.

Als je een obscuur bestandsformaat van 30 jaar geleden opslaat, en over 100 jaar heeft niemand meer software om dat te lezen, dan heb je nog steeds een veilig, maar waardeloos bestand. De kunst is om data te archiveren in open, universele formaten (zoals PDF/A of plain text) voordat je de ideale Arweave aanpak per doelgroep kiest en het op de blockchain zet.

De toekomst van archivering

De technologie achter Arweave ontwikkelt zich razendsnel. Er komen tools bij die het makkelijker maken om gevoelige data censuurresistent op te slaan, grote hoeveelheden data te uploaden en te doorzoeken. De integratie met andere systemen wordt beter.

We bewegen toe naar een situatie waarin digitale opslag net zo betrouwbaar en standaard is als fysieke opslag, maar dan met de voordelen van het internet.

Voor bibliotheken is dit een kans om hun rol als hoeder van de kennis nieuw leven in te blazen. Het gaat niet langer alleen om het bewaren van boeken, maar om het garanderen dat de digitale creaties van vandaag nog gelezen, gezien en bestudeerd kunnen worden door de kleinkinderen van over 500 jaar. Arweave biedt hiervoor het fundament.