Kan Arweave worden gebruikt voor illegale content en hoe gaat het netwerk daarmee om?

Lieke de Vries

Blockchain architectuur archivering specialist

Stel je voor: je betaalt één keer, en je bestand blijft voor altijd bestaan. Geen server die je abonnement opzegt, geen bedrijf dat failliet gaat, geen centrale instantie die op de delete-knop drukt.

Dat is de belofte van Arweave, het 'permaweb'. Het klinkt als een droom voor archivarissen en creatievelingen. Maar er is ook een donkere kant aan dit verhaal.

Als je iets voor altijd kunt opslaan, wat belet je dan om dingen op te slaan die absoluut niet mogen?

Laten we eens kijken naar de duistere kant van deze technologie en wat Arweave eraan doet.

De magische (en enge) technologie erachter

Om het probleem te begrijpen, moet je eerst snappen hoe Arweave werkt. Het is namelijk heel anders dan de cloud die je kent.

Bij Google Drive of Dropbox betaal je elk jaar opnieuw. Bij Arweave betaal je eenmalig een bedrag (in hun token, AR) en dan is het geregeld. Dit wordt wel de pay-as-you-read genoemd.

Je betaalt voor opslag, en de node-operatoren (de computers die de data bewaren) krijgen een beloning.

Het netwerk heet de 'Weave'. In plaats van blokken aan een ketting te rijgen (zoals Bitcoin), bouwt Arweave een soort web van data. Omdat er geen baas is die de stekker eruit trekt, is de data in theorie censuur-bestendig. Dit is fantastisch voor onderzoeksjournalisten in dictatoriale landen, maar het is ook een potentie paradijs voor criminelen.

Waarom criminelen Arweave interessant vinden

Als je iets illegaals wilt verspreiden, wil je twee dingen: anonimiteit en continuïteit. Arweave biedt precies dat.

Omdat de data verspreid wordt over duizenden nodes over de hele wereld, is het extreem moeilijk om alles offline te halen.

• CSAM (Child Sexual Abuse Material): Helaas is dit een veelvoorkomend probleem op bijna alle gedecentraliseerde netwerken. Criminelen proberen deze vreselijke content op te slaan omdat het anders constant verwijderd wordt.
• Piraterij: Films, muziek en software waar copyright op zit. Omdat het netwerk decentraal is, is het lastig om een DMCA-takedown (een verzoek om content te verwijderen) uit te voeren.
• Extremisme en propaganda: Groepen die verbannen zijn van sociale media proberen hun boodschap permanent te bewaren op Arweave.
• Deepfakes en desinformatie: Nepvideo's die politieke verkiezingen proberen te beïnvloeden.

Het is een soort digitale hydra: snijd één hoofd eraf, en er groeien twee nieuwe voor in de plaats. Welke soorten rotzooi kom je tegen? Helaas alle varianten die je kunt bedenken:

Het gevaar zit 'm in de permanente aard. Als er een illegale afbeelding wordt geüpload, is die theoretisch gezien oneindig te benaderen.

Hoe Arweave het rotte appel probeert te weren

Het team achter Arweave zit natuurlijk niet stil. Ze weten dat als het netwerk een broedplaats voor criminaliteit wordt, ze worden platgelegd door overheden.

De 'Gateway' als poortwachter

Hun aanpak is slim en bestaat uit een mix van techniek en community. De meeste mensen bekijken Arweave-bestanden niet via obscure commando's, maar via een 'Gateway'. Dit is een website (zoals ArDrive of een portal) die de data mooi presenteert. Deze gateways zijn de poortwachters.

Zij zijn wettelijk verplicht om filters in te schakelen. Als jij via zo'n gateway probeert te gaan naar een bekend illegaal bestand, werkt het niet.

De 'Burning' van wallets

De gateway blokkeert de toegang. Het bestand staat nog steeds op de blockchain (technisch gezien), maar de gemiddelde gebruiker kan er niet bij.

Arweave heeft een mechanisme om wallets te verbannen. Als een wallet wordt geassocieerd met illegale activiteiten, kan deze worden 'gebrand' (gebanned). Dit betekent dat de eigenaar geen AR-tokens meer kan gebruiken om nieuwe transacties te doen.

De kracht van de community

Het is een zware straf die criminelen hun identiteit en geld kost binnen het ecosysteem. Arweave is geen bedrijf dat in een toren zit.

Het is een community-gedreven netwerk. Er zijn tools waarmee gebruikers specifieke data kunnen 'flaggen'. Hoewel de data zelf niet verwijderd kan worden van de nodes (dat is technisch onmogelijk), kan de community er samen voor zorgen dat de toegang via de main-portals wordt geblokkeerd.

De ongemakkelijke waarheid: Kun je het echt verwijderen?

Hier komen we bij het meest complexe deel. Als jij een kinderpornofoto uploadt naar Arweave, en ik ben een node-operator, en jij betaalt me om die data te bewaren... gebeurt dat dan?

Ja, waarschijnlijk wel, want data op Arweave verwijderen of aanpassen is technisch onmogelijk. De nodes weten namelijk vaak niet wat ze opslaan. Ze slaan versleutelde blokken data op.

Ze zijn de 'metselaar' die bakstenen stapelt, ze kijken niet of er een afbeelding of een kindertekening in die steen zit verwerkt. Dit betekent dat verwijderen bijna onmogelijk is.

Er is geen delete-knop. De enige manier is dat alle nodes (of een overgrote meerderheid) besluiten om bepaalde data te weren.

Dit heet een 'Protocol Level Ban'. Dit is een heet hangijzer. De een zegt: "Decentralisatie betekent vrije meningsuiting, hoe walgelijk ook", de ander zegt: "We moeten dit per direct stoppen". Arweave probeert dit op te lossen via een reputatielaag voor content moderatie, gebaseerd op Proof of Responsibility.

Nodes moeten bewijzen dat ze de data bewaren, maar ze worden ook gestraft als ze kwaadwillend zijn. Toch is het een kat-en-muisspel.

De rol van wetshandhaving en de toekomst

Wetshandhaving (zoals de FBI of de Nederlandse politie) kijkt naar Arweave met een schuin oog. Ze zijn niet machteloos.

Hoewel de data decentraal is, zijn de transacties dat niet. Elke transactie is zichtbaar op de blockchain.

Met 'Blockchain Analytics' kunnen opsporingsdiensten geldstromen volgen. Als jij illegale content uploadt en betaalt met AR-tokens die je netjes bij een gereguleerde exchange (zoals Coinbase) hebt gekocht, dan is het spel vaak snel uit. Je bent te traceren.

De anonimiteit is dus minder groot dan het lijkt, tenzij je extreem goed weet wat je doet met mixers en privacy-coins. In de toekomst zullen we waarschijnlijk meer zien dat Arweave 'slimmer' wordt.

Denk aan AI-gestuurde filters die direct bij de upload al checken of het bestand overeenkomt met bekende illegale databases (zoals hash-waarden van CSAM). Ook zullen gateways strenger worden. Waarschijnlijk zullen er alleen nog maar gateways overblijven die zich houden aan de wet, waardoor het voor de normale gebruiker onmogelijk wordt om illegale content te vinden, ook al staat die technisch nog steeds ergens op de blockchain.

Conclusie: Een wapenwedloop

Arweave is een mes dat aan twee kanten snijdt. Het beschermt de waarheid in landen waar censuur heerst, maar het beschermt ook het kwaad.

Het netwerk doet zijn best om de rotte appels te verwijderen, door wallets te bannen en gateways te filteren, maar het fundament van de technologie maakt het onmogelijk om alles 100% schoon te vegen.

Uiteindelijk rust de veiligheid op de schouders van de community en de gateways. Zolang zij waakzaam blijven en de toegang tot de rotzooi blokkeren, kan Arweave veilig blijven tegen aanvallen. Maar de strijd tegen illegale content is een continue wapenwedloop die nog lang niet gestreden is.