Welke soorten applicaties draaien permanent op de Arweave permaweb?

Lieke de Vries

Blockchain architectuur archivering specialist

Stel je voor: je post iets online en het is er over tien jaar nog steeds. Geen server die offline gaat, geen bedrijf dat de stekker eruit trekt, geen link die doodloopt. Het is er simpelweg. Forever.

Dat is het basisidee achter de Arweave permaweb, een netwerk dat niet draait op tijdelijke servers, maar op een permanente, gedistribueerde database.

In plaats van data in blokjes te stoppen zoals een traditionele blockchain, slaat Arweave informatie definitief op. Zodra het erop staat, is het niet meer weg te krijgen.

En dat opent de deur naar een wildgroei aan applicaties die we op het 'normale' web nooit zo zouden kunnen bouwen. Maar wat draait er nu eigenlijk écht op dit permanente web? We duiken in de wereld van de permaweb en ontdekken dat het veel meer is dan alleen maar een digitale kluis.

Een permanente basis: hoe het werkt

Om te begrijpen waarom deze apps zo bijzonder zijn, moet je weten wat Arweave uniek maakt. Het draait allemaal om een eenmalige betaling.

In plaats van een abonnement te betalen voor cloudopslag, betaal je één keer een bedrag in AR (de eigen cryptomunt) om data voor eeuwig op te slaan.

Dit geld gaat naar een 'blockweave', een soort netwerk van computers (nodes) die de data opslaan en bewaken. Zij worden beloond voor het bewaren van informatie, niet alleen voor het toevoegen van nieuwe blokken. De huidige prijs van AR schommelt, net als bij andere crypto's, maar de totale waarde van het netwerk is aanzienlijk en groeit gestaag. De token is de motor van het systeem: zonder AR geen permanente opslag en geen garantie dat je data over tien jaar nog steeds tevoorschijn kan komen.

De apps op de permaweb: van archief tot activistisch

De applicaties die op Arweave draaien, zijn vaak gebouwd met het oog op drie kernwoorden: permanentie, onveranderlijkheid en censuurresistentie. We kunnen ze grofweg indelen in een aantal categorieën.

1. Decentrale archieven en opslag

Dit is de meest logische toepassing. Waar je bij een dienst als Google Drive bang bent dat je account wordt geblokkeerd of de server crasht, biedt Arweave een digitaal geheugen dat niet kapot kan.

• Web3 Archive: Stel je voor dat je de allereerste versies van Ethereum-contracten of de homepage van een vroeg crypto-project wilt inzien. Web3 Archive is een project dat het vroege internet en de web3-geschiedenis archiveert, zodat toekomstige generaties nog kunnen zien hoe het ooit begon.
• Filebase: Dit is een toegankelijke poort naar de permaweb. Het stelt gebruikers in staat om websites en applicaties direct op Arweave te hosten. Geen ingewikkelde commando's, maar een simpele interface om je digitale aanwezigheid definitief te maken.
• ArDrive: Denk aan een alternatief voor Dropbox, maar dan volledig gedecentraliseerd. ArDrive is een app waarmee je bestanden kunt uploaden, ordenen en delen, met de garantie dat ze nooit meer gewist worden.

2. Onveranderlijke publicaties en media

Dit gaat veel verder dan het opslaan van je vakantiefoto's. Het internet staat vol met artikelen die worden aangepast, gecensureerd of volledig verdwijnen als een website ophoudt te bestaan. De permaweb biedt een tegengif: een publicatieplatform waar eenmaal geplaatste content niet meer aangepast of verwijderd kan worden door een centrale partij.

• Mirror: Een van de bekendste namen in de Arweave-ecosfeer. Mirror is een schrijfplatform waar auteurs hun artikelen kunnen publiceren en direct kunnen koppelen aan een publiek. Elke publicatie wordt op Arweave opgeslagen, waardoor de auteur volledige controle houdt en het stuk nooit van het web kan worden gehaald. Het is een krachtig idee voor journalisten, onderzoekers en denkers die vrij willen publiceren.
• PeepTo: Dit is een voorbeeld van een social media-app die op Arweave draait. In plaats van dat je berichten op een server van Meta staan, staan ze op de permaweb. Dit maakt het platform inherent censuurresistent. Een overheid of bedrijf kan een specifiek bericht niet zomaar weglaten.

3. Identiteit, eigendom en intellectueel recht

Het bewijzen van wie je bent, wat je hebt gemaakt of wat van jou is, is online een uitdaging. Arweave fungeert hier als een onomkoopbare notaris.

• Proofpoint: Een project dat zich richt op intellectueel eigendom. Een maker kan hier bewijzen dat zij op een bepaalde datum een bepaald idee of ontwerp had, door het simpelweg op te slaan op Arweave. Het is een digitale 'postzegel' die nooit vervalst kan worden.
• Arweave Name System (ArNS): Net zoals je een domeinnaam zoals .nl of .com koopt, kun je op Arweave een 'naam' kopen die permanent aan jouw data of app is gekoppeld. Het is de basis voor identiteit op het permanente web.

4. Censuurresistente sociale netwerken en communicatie

Dit is misschien wel de meest politieke toepassing. In landen waar men kampt met een sterke internetcensuur, biedt Arweave een manier om informatie te verspreiden die niet geblokkeerd kan worden. Omdat de data op duizenden nodes over de hele wereld staat, is het onmogelijk om één centrale server uit te lichten. Zo kun je via Metaweave sociaal netwerken op het permaweb opzetten die volledig buiten de macht van centrale autoriteiten vallen.

• Lens Protocol: Hoewel Lens technisch gezien op Polygon draait, gebruikt het Arweave voor het opslaan van de daadwerkelijke content (profielfoto's, posts, reacties). Dit maakt het sociale netwerk supersnel en schaalbaar, terwijl de data zelf permanent en eigendom van de gebruiker blijft.
• Community-gedreven fora: Er zijn diverse experimentele fora en chat-apps die op Arweave draaien. Ze zijn vaak gericht op specifieke communities die bang zijn voor censuur, zoals activisten of onderzoeksjournalisten.

De uitdagingen: is het een utopie?

Natuurlijk is niet alles rozengeur en maneschijn. De permaweb heeft nog een paar hobbels te nemen voordat mainstream-gebruikers massaal overstappen.

De grootste uitdaging is de irreversibiliteit. Je kunt nergens op 'delete' drukken.

Heb je per ongeluk je privégegevens geüpload? Dan staan ze voor altijd op het netwerk. Dit vereist een nieuwe manier van denken over privacy en datahygiëne.

Ook de gebruikersvriendelijkheid kan beter. Hoewel apps zoals ArDrive het makkelijker maken, is het nog steeds niet zo simpel als het installeren van een app uit de App Store.

De technologie erachter is complex en de interfaces zijn soms nog wat kaal. Tenslotte is er de vraag naar duurzaamheid. De economische prikkel om nodes draaiende te houden, is nu gebaseerd op een eenmalige betaling. De community onderzoekt voortdurend hoe het netwerk op de lange termijn financieel gezond kan blijven, zodat de data over 50 of 100 jaar nog steeds toegankelijk is.

De toekomst van het internet?

De Arweave permaweb is meer dan alleen een technische gimmick. Het is een fundamenteel andere visie op hoe we met data omgaan, zoals te zien is bij het archiveren van nieuws op het permaweb.

Waar het traditionele web draait op tijdelijkheid en het bezit van data door grote bedrijven, draait de permaweb op een fundamenteel andere manier dan het normale internet. De apps die er nu op draaien, zijn vaak de eerste experimenten. Ze laten zien wat er mogelijk is als je internet niet langer een plek is die kan verdwijnen, maar een archief dat blijft bestaan. Of het nu gaat om het bewaren van een historisch document, het publiceren van een controversieel idee of het bouwen van een sociaal netwerk dat niet gecensureerd kan worden, de permaweb biedt een venster op een digitale toekomst die we misschien niet meer kunnen wissen.